Polikistik Over Sendromu

    Polikistik Over Sendromu

    Her beş kadından birinde görülmekte olan polikistik over sendromu; regl düzensizliğine, tüylenmeye ve kilo problemlerine sebebiyet veren bir yumurtlama problemidir. İleri dönemlerde kısırlığa yol açabilen bu rahatsızlığın düzenli olarak kontrol altında tutulması gerekmektedir. Bu yazıda, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Volkan Kurtaran’ın polikistik over sendromu teşhisi ve tedavisi üzerine yapmış olduğu incelemeleri okuma fırsatına erişip polikistik over nedir, neden olur, polikistik overin belirtileri nelerdir, polikistik overin neden olduğu sorunlar nelerdir, polikistik over tanısını nasıl konur? gibi birçok sorunun da yanıtını bulabileceksiniz.

    Polikistik Over Sendromu Nedir ve Nasıl Oluşmaktadır?

    Genel anlamıyla polikistik over sendromu; cinsel hormonlarda meydana gelen bozukluğun bir yansımasıdır. Kadın vücudunda iki adet yumurtalık bulunmaktadır. Bu yumurtalıklar, regl döneminde döllenmeye uygun olgun bir yumurta geliştirmektedir. Bu yumurta, gelişme ile olgunlaşma sürecini follikül olarak adlandırılan içi sıvıyla dolu bir kesecikte tamamlamaktadır. Bu durumun aksine, polikistik over sendromunda, birden fazla yumurta aynı anda olgunlaşmaya çalışıp bunu başaramamaktadırlar. Dolayısıyla bu hastalık nedeniyle birçok yumurtanın gelişemeyip döllenme yeteneğini de kazanamadığı gözlemlenmektedir. Ultrason muayenesi esnasında ise yumurtalıklar, içerisinde gelişmemiş yumurta bulunan birçok kesecik (kist) şeklinde görülmektedir. Polikistik over sendromu, genel olarak, ergenlik çağında başlamaktadır; çünkü bu hastalık, ergenlik döneminde aktif hale gelen hormonal sistemin hatalı bir şekilde çalışması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, fazla kilolu olmak ve obezite seviyesinin artması hususunda polikistik over sendromu daha fazla görülmektedir. İnsülin yani kan şekeri kontrolünü sağlayan hormonun aşırı salgılanması yumurtalıkları ve hormonal sistemi negatif yönde etkilemektedir. Bu negatif durum da polikistik over sendromunun gelişmesine zemin hazırlamaktadır; çünkü aşırı kilo alımı sonucunda gelişen insülin direnci bu hastalığın oluşmasındaki en önemli tetikleyiciler arasındadır.

    Polikistik Over Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

    Polikistik over sendromunun birden çok belirtisi bulunmaktadır. Bu belirtiler arasında; regl düzensizliği ve adet gecikmeleri (oligomenore),  yumurtlamanın düzgün olmaması (anovulasyon) neticesinde kısırlığın olması, tüylenmede meydana gelen artış (hirsutism), saç dökülmesi, oldukça fazla aknenin yani sivilcenin oluşması, insülin artışı mevcut olan kadınlarda şeker hastalığı riskinde artışın olması, insülin direnci, rahim ile meme kanseri riskinde artışın meydana gelmesi, kalp – damar hastalıkları riskinde artış ve depresyon ile anksiyete bulunmaktadır. Polikistik over sendromu sahibi olan hastalar, genellikle regl yani adet düzensizliği sebebiyle doktora başvurmaktadırlar. Regl yani adet görülme aralıklarının 35 günden uzun olması ya da bir sene içerisinde 10’dan az adet olunması, regl yani adet düzensizliğine neden olmaktadır.

    Polikistik Over Sendromunun Sebebiyet Verdiği Problemler İle Komplikasyonlar Nelerdir?

    Polikistik over sendromu, birçok problem ve komplikasyona sebebiyet vermektedir. Bu problem ve komplikasyonlar arasında; kısırlık, karaciğer iltihaplanması, karaciğer yağlanması, polikistik over sendromuna neden olan obezitenin komplikasyonlarının kötüleşmesi, yeme bozuklukları, uyku apnesi, rahim astarı kanseri (endometrial kanser), anormal bir düzeyde uterin kanaması, anksiyete, gebelerde gestasyonel diyabet ve hiper tansiyon, gebelerde düşük ya da erken doğum, yüksek kan şekeri ve anormal kolestrol, kardiyovasküler hastalık riskinde artış, depresyon ve tip 2 diyabet ya da pre-diyabet riskinde meydana gelen artış bulunmaktadır.

    Polikistik Over Sendromunun Tedavisi

    Polikistik over sendromunun tedavisinde, hastalığın tamamen ortadan kalkmasını sağlayacak etkili bir yöntem bulunmamaktadır. Hastanın ihtiyacı doğrultusunda uygulanacak tedavi düzenlenmektedir. Polikistik over sendromu, aslen, anne karnında başlamaktadır. Bu durum tutumlu genler hipotezi ile açıklanmaktadır. Bu hipotez, ileri dönemlerde kişinin neden aşırı kilolu hatta obez olduğunu da açıklayan bir hipotezdir. Dolayısıyla polikistik over sendromunun tedavisinde hastanın kilosunun diyetisyen gözetiminde kontrol altına alınması öncelikli bir konuma sahiptir. Gerektiği takdirde, insülin direncini kırmak amacıyla şeker hastalarına uygulanan Metformin ilaç tedavisine bu süreçte başvurulabilmektedir. Polikistik over sendromuna sahip olan hastalarda dengeli beslenme bir yaşam biçimi haline gelmelidir. Bu sendromun tedavisinde sık sık ve aralıklarla beslenilmesi elzemdir. Bu beslenme şekli, açlık krizlerini azaltıp vücut yağlanmasını da ortadan kaldırmaktadır. Doymuş yağlardan fakir, yüksek lif barındıran ve glisemik indeksi düşük bir diyet ideal konumdadır. Polikistik over sendromu belirtilerinin şiddetini arttıran kilo alımı, gelecekte sağlık problemlerinin oluşmasının riskini de arttırmaktadır. Bu husustan ötürü, kilo verilmesi ve verilen kilonun da korunması açısından hastaların düzenli olarak spor yapması da önerilmektedir. Regl düzensizliği ve tüylenme şikayeti olan hastaların tedavisinde doğum kontrol ilaçlarının kullanılması oldukça etkili bir noktadadır; çünkü doğum kontrol hapları, yumurtalıklarda üretilen yüksek düzeydeki erkeklik hormonunu baskılamaktadır. Böylelikle, vücutta aşırı tüylenmenin ve yeni tüylerin oluşumu da engellenmektedir. Bu tedaviden etkili bir sonuç alınabilmesi amacıyla en az 6 ila 12 ay arasında beklenmesi mühimdir. Polikistik over sendromuna sahip olan hastaların birçoğunda yumurtlamanın gerçekleşmemesinden ötürü infertilite sorunu ortaya çıkabilmektedir. Çocuk sahibi olmak isteyen infertilite problemi olan hastaların tedavisinde yumurtlamayı sağlayan ilaçlar kullanılmalıdır. Bu ilaçlar sayesinde polikistik over sendromu olan kadınların %80’inden fazlasında yumurtlamanın doğru ve düzgün bir biçimde sağlanması gerçekleştirilmektedir. Polikistik over sendromunun tedavisinde kullanılan ilaçlar oldukça efektiftir. Lakin, bazı durumlarda ilaç tedavisinde başarı sağlanamaması halinde laparoskopik cerrahi yöntemi ile yumurtalıklara cerrahi bir müdahale (ovarian drilling) uygulanabilmektedir. Polikistik over sendromu olan hastaların hamilelik sonrası dönemde de jinekolojik takiplerinin devam ettirilip senelik muayene ve kontrollerine devam etmeleri önerilmektedir.

    WhatsApp chat
    Şimdi Ara!
    Yol Tarifi