Tıbbi Bilgilendirme Makalesi

Vakum Aspirasyon: Endikasyonlar, Uygulama İlkeleri ve İzlem

Vakum aspirasyon yönteminin muayenehane kullanım alanları, ön değerlendirmesi, ağrı kontrolü, olası komplikasyonları ve işlem sonrası izlemi.

Yazar: Op. Dr. Volkan Kurtaran · Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Yayın / güncelleme: 08.09.2026
Özet: Vakum aspirasyon, rahim içeriğinin plastik bir kanül ve kontrollü negatif basınç kullanılarak uzaklaştırıldığı cerrahi yöntemdir. Uygunluğu ancak muayenehane değerlendirmeyle belirlenebilir.

Yöntemin temel mekanizması

Manuel vakum aspirasyonda negatif basınç el tipi bir aspiratörle, elektrikli sistemde ise cihazla oluşturulur. Kanül çapı ve rahim ağzı hazırlığı gebelik yaşı ve muayenehane duruma göre seçilir. İşlemin amacı rahim içeriğini kontrollü biçimde uzaklaştırmaktır; klasik keskin küretajdaki mekanik kazıma hareketinden farklıdır.

Vakum aspirasyon; erken gebelik sonlandırma, tamamlanmamış düşük veya muayenehane olarak gerekli görülen diğer rahim boşaltma durumlarında değerlendirilebilir. Hangi endikasyonda uygulanabileceği yasal sınırlar, kurumun yetkisi ve kişinin tıbbi durumu ile birlikte ele alınır.

İşlem öncesi değerlendirme

Sağlık öyküsü, alerjiler, düzenli ilaçlar, önceki gebelikler ve ameliyatlar kaydedilir. Gebeliğin yerleşimi ile tahmini yaşı muayenehane gereksinime göre ultrason ve laboratuvar bulgularıyla değerlendirilir. Dış gebelik belirtileri, kanama bozukluğu, ciddi anemi veya enfeksiyon şüphesi varsa yaklaşım değişebilir.

Aydınlatılmış onamda alternatifler, ağrı kontrolü seçenekleri, beklenen kanama ve kramplar, komplikasyon belirtileri ve kontrol gereksinimi konuşulur. Sedasyon planlanıyorsa açlık, refakat ve taburculuk koşulları anestezi ekibinin talimatlarına göre belirlenir.

Uygulama ve ağrı kontrolü

Rahim ağzı antiseptik hazırlıktan sonra değerlendirilir; gerektiğinde kontrollü biçimde genişletilir. Kanül rahim boşluğuna ilerletilir ve aspirasyon uygulanır. Ağrı kontrolü; lokal yöntemler, ağızdan veya damar yoluyla ilaçlar ya da sedasyon seçeneklerinin kişiye özgü bileşiminden oluşabilir. Her anestezi seçeneğinin yararları ve riskleri ayrıdır.

Ultrason her vakada zorunlu olmamakla birlikte gebelik yerleşiminin belirsizliği, anatomik güçlük veya tamamlanmanın değerlendirilmesi gibi durumlarda kullanılabilir. Alınan dokunun incelenmesi muayenehane endikasyona göre planlanır.

İzlem ve alarm belirtileri

İşlemden sonra nabız, tansiyon, ağrı ve kanama gözlenir. Hafif kramp ve giderek azalan kanama görülebilir. Beklenenden yoğun veya artan kanama, bayılma, tek taraflı şiddetli ağrı, ateş, kötü kokulu akıntı ya da gebelik belirtilerinin sürmesi değerlendirme gerektirir.

Kontrolün zamanı ve biçimi herkeste aynı değildir. muayenehane bulgular, kullanılan yöntem ve yerel protokol doğrultusunda yüz yüze kontrol, test veya uzaktan değerlendirme planlanabilir.

Kaynaklar

  1. WHO Abortion care guideline, second edition (2025)
  2. ACOG – Induced Abortion
  3. NICE NG140 – Abortion care: Recommendations
Kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı, reçete, kişisel tedavi önerisi veya hukuki görüş değildir. Acil belirtilerde en yakın acil sağlık hizmetine başvurun.